Programma 7: Volksgezondheid en Milieu

Het programma Volksgezondheid en Milieu omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden:

  • Riolering
  • Afval
  • Milieubeheer
  • Begraafplaatsen en crematoria

Programma samenvatting

Terug naar navigatie - Programma 7: Volksgezondheid en Milieu - Programma samenvatting

In dit programma staat de algehele gezondheid van onze inwoners, milieubeheer en duurzaamheid centraal. Voor de gemeente Gulpen-Wittem zijn relevante thema’s en aandachtspunten binnen dit programma:

Afval

In de komende jaren zal de gemeente, vanuit de circulaire economie gedachte, richting geven aan het beheer van grondstoffen. Hierbij verandert de dienstverlening van afvalinzameling en afvalverwerking naar grondstoffenbeheer. Uitgangspunten hierbij is het behouden en verbeteren van de kwaliteit en service richting onze inwoners.

Omgevingsdienst Zuid-Limburg

De Omgevingsdienst Zuid-Limburg geeft uitvoering aan de landelijke afspraken die zijn gemaakt over de (kwaliteit van de) uitvoering van vergunningverlening en toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving. Het gaat hier in eerste instantie om bedrijfsactiviteiten die een aanzienlijke milieubelasting (kunnen) hebben op de omgeving en externe veiligheid aspecten kennen (de zogenaamde basistaken). Door een bundeling van kennis en expertise wordt de kwaliteit verhoogd en is kennis voor gemeenten beschikbaar die er voorheen niet was of extern ingehuurd werd.

Omgevingswet

De Omgevingswet is een nieuwe wet die op 1 januari 2024 in werking is getreden. . Hoewel steeds duidelijker wordt welke consequenties deze nieuwe wet heeft voor onze organisatie, is ook nog veel onduidelijk. Dit omdat de effecten en impact van deze nieuwe wet pas duidelijk zullen worden als de transitietermijn, die loopt tot 2032, volledig is doorlopen.

Zo is duidelijk dat de bodemtaken van de provincie naar de gemeente komen. Alle gemeenten worden onder het regiem van de Omgevingswet bevoegd gezag voor bodem. Gemeenten zijn dan primair beheerder van de bodemkwaliteit voor hun grondgebied. Door deze bevoegdheidswijziging komen alle taken en de daarmee gepaard gaande kosten voor de bodem(sanering) bij de gemeenten te liggen.

Ook dienen ten gevolge van de Omgevingswet alle inrichtingen (bedrijven) omgezet te worden naar milieubelastende activiteiten (mba) op een locatie. Daar waar voorheen werd gesproken van een inrichting waarin het gehele bedrijfsproces via een vergunning of melding werd gereguleerd, wordt een bedrijfslocatie nu opgeknipt in verschillende mba’s. Voor deze omzetting is ook extra inzet nodig de komende jaren.

Energietransitie/duurzaamheid

De gemeente zet met partners stevig in op de verduurzaming van de regio. Een integrale aanpak in de wijken staat daarbij centraal: opgaven en uitdagingen worden gekoppeld, waardoor de verduurzaming van de gebouwde omgeving en de energie- en warmtetransitie dichter bij elkaar komen. Het doel is om in 2050 te beschikken over een betaalbaar, decentraal en robuust duurzaam energiesysteem met een lokaal herkenbare stempel, dat aansluit bij de kracht van de regio.

Binnen de energie- en warmtetransitie krijgen de doelen uit het RES-Zuid-Limburg bod 1.0, onder begeleiding van de RES-ZL, steeds concreter vorm. Dit omvat onder andere de uitwerking van de mogelijkheden voor zonnecarports op (semi)openbare parkeerterreinen. De Transitievisie Warmte (TVW) 1.0 wordt doorontwikkeld tot een regionaal warmteprogramma, waarin alle alternatieve warmtebronnen en individuele oplossingen worden verkend. Het best passende scenario voor Gulpen-Wittem wordt uitgewerkt in wijkuitvoeringsplannen.

Voor inwoners en ondernemers komt er een centraal gelegen, fysiek energieloket met meerdere partners als eerste aanspreekpunt voor verduurzamingsvragen. Gulpen-Wittem vertaalt daarnaast de landelijke aanpak isolatie naar de lokale aanpak via het programma "Gulpen-Wittem IsolatieKLAAR". De samenwerking met Energiecoöperatie Geuldal wordt verder verdiept. Ook de vergroening van wijken krijgt nadrukkelijk aandacht, om zowel de leefomgeving te verbeteren als klimaatadaptatie te stimuleren.

Samen met interne en externe partners werken we aan een transitie naar een circulaire landbouw, met behoud van natuur, landbouw en landschap. Vanuit duurzaamheid worden de mogelijkheden rondom Agro-Energy verkend, binnen de wettelijke kaders van Rijk en Provincie, zoals zonnepanelen op stallen en een lokale biomestvergister die kan bijdragen aan energiegemeenschappen. Met de ontwikkeling van biobased bouwmaterialen versterken landbouw en bouw elkaar.

Water

Binnen dit thema willen we het milieu en de volksgezondheid beschermen door te zorgen voor adequate afvalwaterinzameling en transport naar de rioolwaterzuiveringsinstallaties. Verbetering van de oppervlakte waterkwaliteit is daarbij één van onze doelstellingen naast het voorkomen van wateroverlast bij (hevige) regenbuien. We realiseren ons daarbij dat waterbeheer geen lokale aangelegenheid is en onze gemeentegrenzen en zelfs landsgrenzen overschrijdt. En dat het hoge maatschappelijke kosten veroorzaakt. De wateroverlast in juli 2021 heeft duidelijk gemaakt, dat er maatregelen nodig zijn om Gulpen-Wittem te beschermen tegen wateroverlast. Het provincie breed Programma Waterveiligheid en Ruimte is gestart. De Provincie Limburg werkt hierin samen met het Rijk, het Waterschap Limburg en alle Limburgse gemeenten om het watersysteem meer robuust te maken, water en bodem sturend te maken bij ruimtelijke ontwikkelingen en meer klimaatbewustzijn en zelfredzaamheid te creëren bij inwoners.

In de uitvoering heeft dit thema een relatie met programma 2, vooral daar waar het gaat om de vernieuwing en het onderhoud aan ons rioolstelsel. Daarnaast zijn er relaties met datzelfde programma, daar waar het gaat om een veilige leefomgeving. En met programma 8, daar waar het gaat om veiligheid en milieutechnische aspecten van bedrijfseigendommen en particulier eigendom.

Samen Groen

Met het programma Samen Groen blijven we werken aan een duurzame toekomst. Het platform bereikt inwoners, bedrijven en andere stakeholders via laagdrempelige initiatieven en geeft participatieve initiatieven een impuls. Momenteel werken we aan een communicatie- en participatiestrategie, waarbinnen Samen Groen een plek krijgt. 

Stikstof

Op 29 september 2025 heeft de provincie Limburg het Limburgs Offensief Stikstof (LOS) vastgesteld. De provincie geeft hierdoor richting aan de aanpak van de stikstofproblematiek. De aanpak is gebaseerd op het eerder opgestelde Limburgs Programma Landelijk Gebied. Gedeputeerde Staten heeft met het LOS de ambitie om concrete resultaten te bereiken voor reductie van de stikstofdeposities, natuurherstel en perspectief op vergunningverlening voor economische en maatschappelijke ontwikkelingen.  In het LOS worden doelen gesteld voor niet alleen de lange termijn maar ook voor op kort termijn. De uitwerking van het LOS vindt plaats via gebiedsprocessen, met speciale aandacht voor vier focusgebieden: De Peel, Sarsven en de Banen, Maasduinen en het Geuldal/Mergelland. In deze gebieden worden maatwerkmaatregelen getroffen om natuurherstel en economische ontwikkeling slim te combineren. De Mechelderbeek is binnen LOS als een focusgebied aangemerkt en zal door de provincie vanaf 2026 opgepakt gaan worden. Als gemeente blijven we aangehaakt bij het proces en combineren we de verschillende opgaves zoals klimaat, landbouw en natuurherstel, die in het gebied spelen. De gemeente heeft regulier overleg met het projectteam van de provincie en zal bij initiatieven in het buitengebied onderzoeken of er in kader van LOS koppelkansen gemaakt kunnen worden. In kader van de stikstof-opgave zal de rol aansluiten op de landelijke en provinciale opgaven en werken we binnen de regio en op lokale schaal samen. Projecten zoals het onderzoek naar de landschapselementen en het behoud van grasland dragen bij aan de opgaves voor natuurherstel en klimaat.

Beleidskader

Terug naar navigatie - Programma 7: Volksgezondheid en Milieu - Beleidskader
Kader
·       Grondstoffenplan 2022 – 2026
·       Regionale energiestrategie 2.0
·       Transitievisie Warmte 2021 - 2030
·       Laadpalenbeleid 2022 - 2030
·       Nationaal klimaatakkoord 2019
·       Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Limburg
·       Omgevingswet
·       Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)
·       Klimaatadaptatiestrategie Gulpen-Wittem 2023 -2027
·       Omgevingsprogramma Water Gulpen-Wittem 2023 - 2027

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Programma 7: Volksgezondheid en Milieu - Wat willen we bereiken?

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Programma 7: Volksgezondheid en Milieu - Wat mag het kosten?
Baten en Lasten Programma 7
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Bestaand beleid
Totaal Baten
5.381.726
5.498.149
5.894.336
5.678.077
6.064.097
6.476.644
Lasten
- Personele lasten
995.691
940.018
803.576
806.905
809.841
820.416
- Materiële lasten
3.352.754
4.180.101
4.487.331
4.138.098
4.466.540
4.770.878
- Kapitaallasten
964.703
1.099.926
1.281.289
1.531.579
1.509.817
1.512.742
Totaal Lasten
5.313.147
6.220.045
6.572.196
6.476.583
6.786.198
7.104.035
Saldo Bestaand beleid
68.579
-721.895
-677.860
-798.506
-722.101
-627.391
Nieuw beleid
Totaal Baten
-
-
-
-
-
-
Lasten
- Personele lasten
-
-
-
-
-
-
- Materiële lasten
-
-
-
-
-
-
- Kapitaallasten
-
-
-
-
-
-
Totaal Lasten
-
-
-
-
-
-
Saldo Nieuw beleid
-
-
-
-
-
-
Stortingen in reserves
7.000
-
155.391
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
336.000
7.000
-
-
-
-
Saldo Totaal
397.579
-714.895
-833.251
-798.506
-722.101
-627.391
Bestaand Beleid
Baten
Rioolheffing
€ 2.869.166
Afvalstoffenheffing
€ 2.425.705
CDOKE ontvangsten
€ 566.391
Leges (Lijkbezorgingsrechten)
€ 22.000
Mutatie voorzieningen riolering en afval
€ 11.074
Lasten
Personele lasten
Salarissen eigen medewerkers
€ 799.102
Ingeleend personeel (milieubeleidsplan)
€ 4.474
Materiële lasten
Bijdrage Rd4 (inzameling huisvuil)
€ 1.981.357
Bijdrage GGD
€ 842.337
Duurzaamheid
€ 675.595
Bijdrage Omgevingsdienst Zuid-Limburg
€ 380.685
Werkbudgetten riolering
€ 343.237
Overige bijdrages en materiële lasten*1
€ 264.120
Kapitaallasten
Rente en afschrijving investeringen
€ 1.281.289
Opmerkingen:
1 o.a. werkbudgetten, energieproprojecten milieubeheer, watersysteemheffing, verduurzaming, energieloket, afdracht riooolrecht en afvalstoffenheffing BsGW